W Stanowicach, w powiecie rybnickim, rośnie jedno z najbardziej rozpoznawalnych drzew na historycznym Górnym Śląsku. Lipa drobnolistna ma imponujące 490 cm w obwodzie i wznosi się na 18 m. Znajduje się przy ul. Zwycięstwa, ruchliwej drodze prowadzącej z Orzesza do Rybnika.
W połowie XIX w. w jej sąsiedztwie postawiono murowaną kapliczkę św. Jana Nepomucena. Z czasem pień drzewa w pewnym miejscu zrósł się z budowlą. Niedaleko, w latach 1947–1949, powstał kościół pw. św. Jacka. W 1958 r. lipa została oficjalnie uznana za pomnik przyrody i od tego czasu jest pod szczególną ochroną.
Jeszcze do lat 90. XX wieku pień lipy pełnił ciekawą rolę – był swoistym słupem ogłoszeniowym, na którym informowano m.in. o godzinach mszy w pobliskim kościele. W 1995 r. drzewo przeszło zabiegi pielęgnacyjne – zmniejszono masę jego korony i obniżono wysokość z 27 do 18 metrów. Usunięto też rosnącą w konarze jarzębinę, ale ta odrosła i dziś tworzy małe drzewko na zabytkowej lipie.
Warto również zwrócić uwagę na pobliski dąb szypułkowy w przysiółku Podlesie przy ul. Leśnej. Ma 375 cm obwodu, 18 metrów wysokości i od 1998 r. jest także chroniony jako pomnik przyrody.
English
Cesky