Szlaki województw śląskiego i opolskiego

Naprzeciw kościoła pw. św. Małgorzaty w Lyskach w powiecie rybnickim znajdują się monumentalne, neogotyckie zabudowania Domu Pomocy Społecznej. Obiekty te wzniesiono w latach 40-tych XIX w. na potrzeby Domu Ubogich pod wezwaniem św. Józefa. Ufundował go właściciel Lysek, Joseph Benedyct Polednik (1798-1882), po śmierci swego jedynego syna Edwarda w 1846 r., zmarłego na zapalenie mózgu. Odpowiadając na sugestię ówczesnego biskupa wrocławskiego, Joseph Benedict Polednik postanowił zbudować przytułek dla sierot oraz samotnych starych ludzi. Budowlę wzniesiono w 1849 r. Edukacją i lecznictwem zajmowały się siostry Zakonu Niemieckiego, czyli krzyżaczki. Zakonnice uczyły w Lyskach swoje podopieczne nie tylko elementarnych zajęć gospodarskich, lecz także nowoczesnego zarządzania majątkiem, języka francuskiego, a nawet gry na pianinie. Wszystko po to, by w przyszłości dziewczęta stały się niezależne i mogły w przyszłości awansować społecznie. W sierpniu 1855 r. rezydujący na terenie Austrii arcyksiążę Maksymilian Este -- Habsburg, wnuk cesarzowej Marii Teresy, pełniący funkcję mistrza zakonu krzyżackiego, złożył w Lyskach wizytę. Ujęty postawą Polednika wskazywał go jako wzór filantropii i jeszcze wielokrotnie odwiedzał jego posiadłość. Fundacja lyseckiego filantropa działała z krótką przerwą w latach 1878-1882 do momentu nacjonalizacji przez hitlerowców w 1939 r. Hitlerowcy zamienili obiekt na Polenlager -- obóz pracy dla Polaków. Po zakończeniu wojny budynki fundacji były domem dla chronicznie chorych, a obecnie działa w nim ośrodek pomocy społecznej.