Szlaki województw śląskiego i opolskiego

Na skwerze przed dworcem PKP w Jaworznie-Szczakowej znajduje się figura chomika-kolejarza, nawiązującego do kolejarskich tradycji Szczakowej. Figurka nawiązuje również do prowadzonego Jaworznie programu ochrony chomika europejskiego (Cricetus cricetus), jednego z najbardziej zagrożonych gatunków ssaków w Polsce. W 2016 r. utworzono tu użytek ekologiczny Chomik Europejski o powierzchni ok. 270 ha, obejmujący głównie pola w rejonie Byczyny, Wilkoszyna i Grodziska. Projekt zakłada monitoring populacji, adaptację osobników z hodowli, współpracę z rolnikami oraz działania edukacyjne. W 2025 r. wypuszczono ok. 35 nowych chomików, by wzmocnić lokalną populację. Gatunek wymaga mozaikowego krajobrazu, dlatego rolnicy objęci programem stosują łagodniejsze metody uprawy, ograniczają pestycydy i nie orzą w okresie lęgowym. Ochrona chomika ma też znaczenie dla innych gatunków, bo pełni on funkcję gatunku parasolowego. Miasto promuje go jako symbol Jaworzna – powstał „szlak chomików” z figurkami w przestrzeni publicznej, a mieszkańcy są zachęcani do obserwacji i wspierania działań ochronnych.